Ile dzieci w Polsce uczy się w edukacji domowej?

Spis treści

• Wzrost liczby uczniów w edukacji domowej
• Zróżnicowanie regionalne i wsparcie dla edukacji domowej
• Zalety i wyzwania edukacji domowej

Edukacja domowa w Polsce zyskuje na znaczeniu, co odzwierciedla rosnąca liczba dzieci uczących się w tym trybie. Według dostępnych danych liczba uczniów korzystających z takiej formy nauczania wynosiła 57 798 w roku szkolnym 2024/2025, a prognozy wskazują na dalszy, stopniowy wzrost w kolejnych latach.

Wzrost liczby uczniów w edukacji domowej

Od 2015 roku liczba dzieci w Polsce realizujących obowiązek szkolny poza szkołą systematycznie rośnie. W 2021 roku było to około 19 tysięcy uczniów, natomiast w 2025 roku przewiduje się, że liczba ta osiągnie 59 187. Tak wyraźny przyrost wiąże się z wieloma czynnikami, w tym z pandemią COVID-19, która skłoniła liczne rodziny do poszukiwania innych sposobów organizacji nauki oraz bardziej elastycznych rozwiązań edukacyjnych.

Przeczytaj również: Ile kosztuje nauczanie domowe w Polsce?

Nauczanie domowe jest szczególnie często wybierane przez uczniów szkół ponadpodstawowych, wśród których liczba uczestników przekracza 32 tysiące. Młodzież decyduje się na taki model kształcenia z rozmaitych powodów, między innymi z potrzeby dostosowania tempa pracy do własnych możliwości, chęci łączenia nauki z rozwijaniem pasji lub z powodu trudności w odnalezieniu się w tradycyjnym środowisku szkolnym.

Przeczytaj również: Jak wygląda edukacja domowa w liceum?

Zróżnicowanie regionalne i wsparcie dla edukacji domowej

Najwięcej uczniów objętych edukacją domową mieszka w województwie mazowieckim, gdzie ich liczba sięga 23 639. Kolejnymi regionami o wysokim udziale dzieci uczących się poza szkołą są województwo wielkopolskie (11 480) oraz śląskie (7076). Zmiany w przepisach, takie jak zniesienie rejonizacji oraz obowiązku uzyskania opinii poradni psychologiczno‑pedagogicznej, uprościły procedurę zgłaszania uczniów do takiej formy kształcenia i ułatwiły rodzicom podejmowanie decyzji o zmianie sposobu nauki.

Przeczytaj również: Jak postępować z dzieckiem, które nie chce się uczyć

Szkoły współpracujące z rodzinami uczącymi w domu zapewniają różne formy wsparcia, między innymi dostęp do platform internetowych, materiałów dydaktycznych oraz konsultacji z nauczycielami, co pozwala dzieciom realizować podstawę programową w bardziej elastyczny sposób. Uczniowie pozostają jednak zobowiązani do corocznego przystępowania do egzaminów klasyfikacyjnych, które służą ocenie ich postępów i potwierdzają zaliczenie kolejnych etapów nauki.

Zalety i wyzwania edukacji domowej

Nauka w domu może przynosić wiele korzyści, takich jak swobodne planowanie dnia, możliwość dostosowania tempa przyswajania materiału do potrzeb dziecka oraz ograniczenie napięcia związanego z funkcjonowaniem w dużej grupie rówieśniczej. Według badań aż 94% rodziców deklaruje zadowolenie z wyboru tej formy kształcenia dla swoich dzieci, podkreślając lepsze dopasowanie nauki do ich możliwości i zainteresowań.

Jednocześnie taki sposób organizacji nauki wiąże się z określonymi trudnościami. Pojawia się ryzyko ograniczenia kontaktów z rówieśnikami, zwłaszcza w przypadku młodszych dzieci, które potrzebują wielu okazji do ćwiczenia umiejętności społecznych. Rodzice muszą też poświęcić znaczną ilość czasu na planowanie zajęć i towarzyszenie dziecku w codziennej pracy. Dodatkowym problemem może być komercjalizacja tej formy kształcenia przez niektóre prywatne placówki, co w skrajnych przypadkach prowadzi do nadużyć oraz utrudnia rzetelną kontrolę nad poziomem oferowanych usług edukacyjnych.